KOPTEKST-website-kleur-en-emotie_2

INTRODUCTIE

Over kleur hebben we allemaal een mening. We kiezen de kleuren van onze kleding, auto en interieur weloverwogen. Kleur is het visitekaartje waarmee men een eerste indruk maakt. En zoals bekend kan men maar één keer een goede eerste indruk maken. Vandaar dat bedrijven veel geld besteden aan het ontwikkelen van een huisstijl. Kleur heeft nog meer kanten. We kennen bijvoorbeeld eigenschappen toe aan kleuren. Ze hebben effect op onze stemming en beïnvloeden (volgens sommige onderzoekers) zelfs ongemerkt onze prestaties.

Iedereen die werkt met kleur weet dat kleur iets ‘doet’. Er bestaan regels over kleurenharmonie, kleuradviezen voor de inrichting van een ruimte, het ontwerp van een website, welke stropdas bij welke kleur overhemd te dragen en wat niet al meer. Ik ben dit onderzoek begonnen omdat ik nieuwsgierig was naar de mogelijke relatie tussen kleur en emoties.

Op 9 januari 2009 heb ik een vragenlijst de wereld ingestuurd. Deze lijst bevatte vragen welke kleuren men associeerde met begrippen als

  • liefde
  • vriendschap
  • angst
  • woede
  • verdriet
  • technologie
  • betrouwbaarheid
  • goedkoop
  • evenwicht etc.

Respondenten konden kiezen uit tien kleuren: geel, oranje, rood, violet, blauw, groen, wit, zwart, grijs en bruin. Verder werd gevraagd naar demografische kenmerken, zoals geslacht, leeftijd, opleiding en persoonlijkheidskenmerken. Ook is gekeken of politieke opvatting een relatie had met kleurkeuze en kleurvoorkeur.
De verspreiding van de vragenlijst gebeurde door persoonlijke e-mail aan personen die op  internet actief zijn door bijvoorbeeld een weblog bij te houden. Ook plaatste ik oproepen op internetfora die te maken hadden met kleur, kunst en/of psychologie en discussiegroepen van uiteenlopende tijdschriften als Quest, Viva en Libelle.

naar boven

Onderzoeksgroep

  • Er waren 349 respondenten; 261 (75%) vrouw en 88 (25%) man.
  • De jongste deelnemer was 14 jaar, de oudste 73.
  • De gemiddelde leeftijd bedroeg 36 jaar.
  • Meer dan de helft (58%) gaf aan HBO of een universitaire opleiding gevolgd te hebben (of te volgen).
  • Ruim 24% had havo of vwo als hoogste opleiding (gevolgd) (vanwege deze weinig representatieve verhouding is onderwijs niet meer gebruikt bij de verwerking van de gegevens).
  • Datzelfde geldt voor de werkkring. Doel hiervan was na te gaan of er significante verschillen zouden bestaan tussen personen die uitsluitend met mensen werken of uitsluitend met ‘dingen’.De laatste groep bedroeg slechts 1,1%.

De vraag naar persoonlijkheidskenmerken kon worden beantwoord door het invullen van een zevenpuntsschaal. Het ene uiterste van de schaal geeft aan dat een respondent zich als uitermate introvert, rationeel of bedachtzaam beschouwt; het andere uiterste als uitgesproken extravert, emotioneel en impulsief.

Zoals te verwachten was, liggen de antwoorden overwegend in het midden. We beschouwen onszelf nu eenmaal meestal als gematigd en stabiel en neigen niet naar extremen.

  • Negen respondenten (2,6%) beschouwen zich als zeer introvert en vijftien (4,3%) als bijzonder extravert.
  • Voor de overige kenmerken gelden soortgelijke uitkomsten. Beide uitersten op de schaal scoren steevast onder de 5%, terwijl de middengroepen 3, 4 en 5 rond de 20% zitten.

Wat vonden deze respondenten de mooiste kleur?

  • Blauw (29%) gevolgd door
  • rood (25%) en
  • violet (17%) vormen afgetekend de top 3.
  • Grijs en bruin komen er bekaaid vanaf.
  • Dat geldt ook voor geel en (in mindere mate) oranje.

favoriete kleur bijlage 1 copy

Grafiek 1 – favoriete kleur

Wanneer we vervolgens kijken naar de verschillen tussen vrouwen en mannen, dan zien we dat er duidelijke en significante verschillen zijn.

favoriet-vrouw.jpg

Grafiek 2 – favoriete kleur vrouw

favoriet-man.jpg

Grafiek 3 – favoriete kleur man

Van de vrouwen geeft 29 procent aan rood als favoriete kleur te hebben, 24 procent kiest voor blauw en 19 procent violet. Daarmee is bijna 72 procent van de voorkeur bepaald. Bij de mannen kiest 49 procent blauw, 16 procent rood en 9 procent violet. Dat is in totaal 74 procent. De voorkeur voor groen met ongeveer negen procent gaat gelijk op met violet.
De verschillen zijn statistisch significant en reëel.
Toch kunnen we ook concluderen dat ze eerder gradueel zijn dan écht heel anders. Immers de kleur die op de tweede plaats komt bij de ene partij staat op de eerste plaats bij de andere en op de derde plaats staat in beide gevallen violet. Laat dat nu ook net de mengkleur zijn van blauw en rood.

Lelijkste kleur

Kijken we naar wat men als de lelijkste kleur beschouwt, dan zal het zal niet verrassen dat we een omgekeerd beeld zien. De kleuren die nauwelijks favoriet zijn scoren nu hoog. Dat zijn bijvoorbeeld

  • bruin (29%) en
  • grijs (21%).
  • Geel (12%) en
  • oranje (14%) scoren ook redelijk hoog.

Verrassend is wel dat violet met 12% ook in de kopgroep zit. Blijkbaar heeft deze kleur zowel uitgesproken voor– als tegenstanders.
Wit maakt in positief, noch negatief opzicht veel los. Blijkbaar laat het de meeste respondenten tamelijk onverschillig. Ook zwart en groen kennen nagenoeg evenveel mensen die het als favoriet of als lelijk benoemen.

Slechts 1% geeft aan rood en blauw als lelijkste kleur te beschouwen.

lelijkste kleur bijlage 3 copy

Grafiek 4 – lelijkste kleur

We vinden hier geen significante verschillen tussen vrouwen en mannen.

naar boven

Advertenties