SCHILDERIJ vd MAAND 19/07&08

Onder de titel ‘Schilderij van de Maand‘ zet BEELDTAALBLOG maandelijks een schilderij in de etalage om daarmee een virtuele galerie samen te stellen. Het gaat vaak om schilderijen die onder de radar van de ‘grote’ kunstgeschiedenis zijn gebleven; minder bekende meesterwerken die de moeite van het bekijken echter meer dan waard zijn.

tjebbe beekman 01 (2)

Tjebbe Beekman (1972)
Der psychoanalytiker (Freud’s couch) (2012)
Acrylverf, enamellak en zand op doek op paneel (120 x 150 cm)

Vorige maand schreef ik naar aanleiding van een bezoek aan het ‘Musée départemental d’art ancien et contemporain’ in Epinal in de Vogezen: ‘Regionale musea zijn vaak interessant, omdat ze verrassingen herbergen in de vorm van lokale meesters die buiten het eigen gebied nauwelijks bekend zijn.’

Het Stedelijk Museum van Schiedam verraste me onlangs ook bijzonder aangenaam. Daar is t/m 6 oktober de expositie ‘Van CoBrA tot boorolie’ en kwam daar voor het eerst werk tegen van Tjebbe Beekman (Leiden 1972). Er hing een groot drieluik ‘Los pájaros carpinteros de pared’. Een indrukwekkend drieluik waarin hij de hele 20-eeuwse figuratieve kunstgeschiedenis dunnetjes lijkt te hebben samengevat in afbeeldingen in dikke lagen verf, vermengd met van alles en nog wat.
Beekman werkt met acrylverf, maar verwerkt ook touw, ijzerdraad en zand in zijn werken. Hij brengt meerdere lagen verf aan, kadert gebieden van het doek af met tape en schildert deze vlakken vervolgens in een andere kleur. De ene keer smeert Beekman de verf rechtstreeks met zijn hand of vinger op het doek, dan weer brengt hij met een kwast – die in het niet valt bij de enorme afmetingen van het doek – minuscule wijzigingen aan.

Dit drieluik maakte nieuwsgierig en al zoekend kwam ik er achter dat Tjebbe Beekman een indrukwekkend en fascinerend oeuvre heeft opgebouwd. Hij woonde en werkte een aantal jaren in Berlijn ( en schilderde daar grote werken waarin de voorsteden met de zichzelf herhalende hoogbouw centraal stonden.

tjebbe beekman 01 (1)

Tjebbe Beekman (1972)
Palast (2005)
Acrylverf, enamellak en zand op doek op paneel (119 x 210 cm)

Beekman slaagt er als geen ander in diepte, platheid en perspectief ingenieus in elkaar over te laten lopen. Hij balanceert op de grens van abstractie en figuratie en op het spelen met precisie en losheid bij het opbrengen van zijn materiaal.

Veel van dit werk is in grijzen en gedempte koele kleuren die het geheel een naargeestige uitstraling geven. De titel van het bovenstaande werk, ‘Palast’, is een understatement en maakt het beeld des te schrijnender.

In een interview noemt hij de Duitse schilder Anselm Kiefer als een voorbeeld:

‘Kiefer is een held en een voorbeeld voor mij. Zo ben ik begonnen, met die manier van schilderen. Dat dikke, gore. Ik heb het regelrecht van hem gejat. Maar bij hem moet het vies en goor zijn. Ik gebruik mijn materiaal toch anders.’

Na deze reeks architectonische schilderijen volgt een reeks waarin hij schildert vanuit de gebouwen die hij eerst van buiten observeert. Het zijn desolate plekken, die de buitenwereld lijken te weerspiegelen. Ze weerspiegelen niet alleen de stapeling van woningen waarin ze gesitueerd zijn, maar de boekenkasten en kaartenbakken in deze interieurs zijn weer een zichzelf herhalende beeldtaal.

‘Structuur en ordening in een verwaarloosde en failliet verklaarde wereld: dat lijkt de boodschap te zijn die Beekmans doeken willen overbrengen.’ (https://hollandsemeesters.info/posts/show/7953)

Als schilderij van de maand heb ik gekozen voor het schilderij aan het begin van dit artikel. Het is van later datum, na Beekmans terugkeer in Nederland. Het is de sofa van Freud, zoals te zien in Wenen.

In dit schilderij keert, na de grijze Berlijnse jaren, de kleur weer terug in warme rode en oranje tinten. We zien ook hier weer de strenge ordening van boekenkast en patronen in de Perzische tapijten. Maar naast invloeden van Kiefer, duiken hier plots ook echo’s op van het tafelkleed van de Staalmeesters van Rembrandt en de interieurs van Breitner.
Hans den Hartog Jager in NRC:

‘Het doek Freud (2012) bijvoorbeeld mag volgens de titel verwijzen naar de psychoanalyticus, de compositie met Perzische tapijten die van de divan overlopen in de vloer, doet heel sterk aan Breitner denken. Alsof Beekman steeds verder het Duitse woud uitloopt, het Hollandse licht in.’

 

Dit bericht werd geplaatst in beeldende kunst, cultuur, expressie, geschiedenis, kleur, ruimte, schilderij vd maand en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s