SCHILDERIJ vd MAAND 19/03

Onder de titel ‘Schilderij van de Maand‘ zet BEELDTAALBLOG maandelijks een schilderij in de etalage om daarmee een virtuele galerie samen te stellen. Het gaat vaak om schilderijen die onder de radar van de ‘grote’ kunstgeschiedenis zijn gebleven; minder bekende meesterwerken die de moeite van het bekijken echter meer dan waard zijn.

Het zal niemand met enige interesse in schilderkunst zijn ontgaan: David Hockney (de meest verkopende nog levende kunstenaar) exposeert in het Van Goghmuseum, zij aan zij met zijn grote voorbeeld Vincent van Gogh (misschien wel de slechtst verkopende kunstenaar tijdens diens leven).

Willows_at_Sunset_1888_Vincent_van_Gogh

Vincent van Gogh (1853 – 1890)
Wilgen bij zonsondergang (1888)
Olieverf op karton (31,5 x 34,5 cm)
Kröller-Müller Museum, Otterlo

Ik ben een groot fan van David Hockney. Al is het maar om zijn ontembare enthousiasme als schilder en zijn nimmer aflatende liefde voor het metier. Als er iemand rondloopt die een levend bewijs is dat de schilderkunst nog lang niet dood is, dan wel Hockney. Maar Hockney heb ik in deze rubriek al eens eerder laten zien en de (tot nu toe) ongeschreven regel is dat een kunstenaar maar één keer toegang krijgt.

Met Van Gogh heb ik een wat minder eenduidige verstandhouding.
Misschien kan ik niet zo heel goed tegen de mythevorming rond de persoon en zijn nogal manische benadering van de schilderkunst. ‘Doe maar kalm aan Vincent’, ben ik soms geneigd te denken, als ik de commentaren lees die hij in zijn brieven aan zijn broer geeft over wat hij op een dag geschilderd heeft. ‘Met rood en groen heb ik geprobeerd de vreselijke menselijke hartstochten uit te beelden’, schrijft hij in 1888.

Een dag later:

In mijn schilderij het Nachtcafé heb ik geprobeerd tot uitdrukking te brengen dat het café een plaats is waar je jezelf kunt slopen, gek kunt worden, misdaden kunt begaan. Enfin, ik heb geprobeerd met de contrasten van zachtroze en bloed- en wijnrood, van zacht Louis XV-groen en Veronees groen in contrast met het geelgroen en het harde blauwgroen, dat alles in een atmosfeer van een helse oven in een bleke zwavelkleur, als het ware de duistere krachten van een kroeg tot uitdrukking te brengen.

Ik heb hier eerder al eens over geschreven naar aanleiding van mijn onderzoek naar kleur en emotie en het gebruik van kleur in de beeldende kunst.

Het laat onverlet dat Van Gogh natuurlijk een fantastisch schilder was.
David Hockney (daar hebben we hem toch weer) merkt over Van Gogh op:

Als je Van Gogh een week had opgesloten in een saaie kamer, dan was hij er na die week uit gekomen met een paar schitterende schilderijen. Hij zou het hout in de hoek hebben geschilderd, of zo. Hij vond altijd iets geschikts om zich mee bezig te houden.

Het is bekend dat Van Gogh eindeloos tuurde naar de landschappen die hij schilderde. Het lijkt allemaal zo één, twee, drie op doek of paneel gesmeten te zijn, maar wie goed kijkt, ziet dat Van Gogh zeer weloverwogen te werk ging.

Zijn penseel was niet alleen een voertuig waarmee hij kleur aanbracht, maar hij gaf er ook richting, vorm en textuur mee aan. Gras, riet, wilgentakken, de warmte van de zon, alles wekte hij ermee tot leven. Iedere penseelstreek is uniek, een handtekening an sich.
Ongetwijfeld herkende hij in de knotwilgen in Arles de wilgen uit zijn eigen verleden in het Hollandse landschap. Maar hij zou in Brabant of Zuid-Holland nooit het oranjerode kleurcontrast tussen de ondergaande zon en de blauwe knotwilgen hebben kunnen schilderen. Of de horizontale baan in licht ultramarijn die als een scheidslijn loopt tussen aarde en lucht. Bijna lijkt de hemel met de ondergaande zon een toneelgordijn, dat naar believen opgelaten of neergehaald kan worden.

Ongeduldig misschien, maar trefzeker geplaatst; iedere penseelstreek of kleurnuance. Daar hebben we geen loos gepraat over kleuren die passen bij ‘de vreselijke menselijke hartstochten’ voor nodig; een ontvankelijk menselijk oog volstaat…

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in beeldende kunst, emotie, expressie, landschap, schilderij vd maand en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s