SCHILDERIJ vd MAAND 18/02

Onder de titel ‘Schilderij van de Maand‘ zet BEELDTAALBLOG maandelijks een schilderij in de etalage om daarmee een virtuele galerie samen te stellen. Het gaat vaak om schilderijen die onder de radar van de ‘grote’ kunstgeschiedenis zijn gebleven; minder bekende meesterwerken die de moeite van het bekijken echter meer dan waard zijn.

Ruskin Spear - Sid James

Ruskin Spear (1911 – 1990)
Sid James (1962)
Olieverf en collage op doek (122 x 91 cm)
National Portrait Gallery, Londen

Weleens van Ruskin Spear gehoord? Waarschijnlijk niet. Spear (1911 – 1990) was één van die kleinere meesters die lokaal bekendheid genoot, maar buiten Engeland nauwelijks naam maakte.
Maakt dat het werk van Spear minder interessant?
Nee, bepaald niet. Hij was niet alleen een prima vakman die als portrettist zijn mannetje stond, maar is ook de aartsvader van de Britse popart.

Het Britse filiaal van wat wereldwijd als popart bekend staat, dankt zijn faam vooral aan schilders als Peter Blake, David Hockney en Allan Jones. Zij baseerden zich op de populaire cultuur, de opkomende popmuziek en maakten in hun werk gebruik van beelden uit de reclame, populaire tijdschriften, plakplaatjes en verpakkingsmaterialen. Peter Blake (1932) schilderde in 1961 dit ‘Self-Portrait with Badges’ en vat daarin vrijwel alle elementen van de Britse popart samen.

peter blake - self-portrait with badges (1961)

Peter Blake (1932)
Self-Portrait with Badges (1961)
Olieverf op paneel (174 X 122 cm)
Tate Gallery, Londen

Blake, Hockney en Jones hebben niet alleen de popart met elkaar gemeen, maar hadden ook les aan het Royal College of Art in Londen. En daar was één van hun docenten Ruskin Spear die van 1948 tot 1975 verbonden was aan het RCA.

Het schilderij van Spear waarmee ik dit artikel begon, stamt uit dezelfde periode als het zelfportret van Blake. Sid James (geboren als Solomon Joel Cohen; 1913 – 1976) was een Britse acteur. James is geportretteerd als de televisiepersoonlijkheid die hij was.
Zoals het beeld op een televisiescherm plat is, zo is ook in het schilderij iedere suggestie van lineair perspectief achterwege gelaten. We kijken van boven op de salontafel, waarop een asbak en echte brieven en tijdschriften liggen. Diepte en schaduw worden wel gesuggereerd, maar de ruimte lijkt eerder opgebouwd uit decorstukken waarin het lichte (zwart-wit) televisiescherm de blikvanger bij uitstek is.

We kunnen ons voorstellen dat we niet alleen naar een schilderij kijken, maar ook op de bank zitten en toeschouwers zijn van een televisieoptreden. Spear speelt hier een spel van realisme, suggestie, en illusie. En hij bedient zich van dezelfde attributen als Blake in zijn zelfportret.

Spear woonde en werkte zijn hele leven in Londen. Veel voorkomende thema’s zijn mensen in de pub en allerhande alledaagse gebeurtenissen, stadsgezichten en uitstapjes naar het strand. In zijn karakterisering van mensen kon hij scherp en humoristisch zijn. Typisch Brits zou je kunnen zeggen, alsof je een aflevering van Coronation Street binnenstapt (ware het niet dat deze serie zich ergens in Manchester schijn af te spelen).

Illustratief is dit schilderij:

ruskinspear_1360989c

Ruskin Spear (1911 – 1990)
A night out for Muriel (1984)
Olieverf op paneel (101 x 76 cm)
Particuliere collectie

Ook in dit werk laat Spear diepteaanwijzingen nagenoeg achterwege. Alles lijkt opgeofferd aan decoratieve elementen. Het affiche trekt vanzelf alle aandacht, alsof de rest van het schilderij enigszins in een mist gehuld lijkt. Muriel heeft speciaal voor de gelegenheid haar jas met bontkraag aangetrokken en is nog even naar de kapper geweest. Toch lijkt zij, tussen de affiches en het schilderijtje, op te lossen in de patronen van het behang achter haar. Muurbloempje bij uitstek?
Misschien dat daarom de toekan ‘Watch the birdie’ roept? Als teken dat we even stil moeten zitten, omdat de fotograaf/schilder zo afdrukt en daarmee alles voorgoed vastlegt? Ook Muriel die ons goedig toelacht.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in beeldende kunst, diepte, ruimte, schilderij vd maand en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s