HET LAATSTE AVONDMAAL ALS ZOEKPLAATJE

Han van Meegeren kwam ter sprake in het artikel over meestervervalsers. Technisch was Van Meegeren inderdaad een meesterlijk vervalser. Maar schilderkunstig of compositorisch?
Vergelijk een écht jeugdwerk van Vermeer met een vervalsing van Van Meegeren die moet doorgaan voor een jeugdwerk van Vermeer en de verschillen lopen wel heel erg in het oog.

In 1939 sleet hij dit schilderij van ‘Het Laatste Avondmaal’ voor 1,6 miljoen gulden aan de Rotterdamse havenbaron en kunstverzamelaar D.G. van Beuningen. Het zou ook een jeugdwerk van Vermeer zijn.

Han van Meegeren - Laatste Avondmaal

We kunnen van dit schilderij een zoekplaatje maken. De vraag is: voor de dertien figuren heeft Van Meegeren er een aantal twee of zelfs meer keer als ‘model’ gebruikt.
Kunt u ze vinden?

Mijn inventarisatie:

1
Er staan drie oudere heren met grijze baard op het schilderij.
De familieovereenkomsten zijn bijzonder sterk; kapsel, baard en gezicht zijn nagenoeg gelijk.

01

2
Links en rechts staan twee jongere mannen met sluik haar. Zij lijken elkaars spiegelbeeld; alleen kijkt de ene nogal wantrouwig en de ander blij. Als je goed kijkt, zie je de gezichtsuitdrukking van de blije staande man terugkomen bij de man die links hardop met gevouwen handen zit te bidden. Het zou me ook niet verbazen als de verzaligd kijkende man die volop in het licht zit, gebaseerd is op hetzelfde gezichtsmodel.
Ik vermoed zelfs dat de figuur die rechts met zijn rug naar ons zit, een kloon is; haardracht komt in ieder geval sterk overeen. In dat geval zou Van Meegeren maar liefst vijf figuren op één model (of moet ik zeggen sjabloon?) gebaseerd hebben.

02

3
In de achtergrond staat een man met een baardje in een rood gewaad die en face is weergegeven. Rechts van hem, tussen de oudere man met baard en de met zijn rug naar ons zittende figuur, zien we ook iemand met zo’n baard en profil die een broer zou kunnen zijn.
De term ‘boeventronie’ borrelt bovendien onwillekeurig in mij op.
Maar dat is nog niet alles. Links zit ook iemand met zijn rug naar de toeschouwer. Zijn kapsel en baard en het weinige wat we van hem zien, vertoont veel overeenkomst met de twee andere.

03

De enigen die we niet direct tot iemand anders kunnen herleiden is de prominent centraal geplaatste Christus zelf en de naast hem zittende persoon, die zowel voor een man als een vrouw zou kunnen doorgaan.

Overigens zijn deze twee wel weer te herleiden tot een andere vervalsing van Van Meegeren, namelijk in de Emmausgangers uit 1937 dat zich al in Boijmans bevond.
Kijk maar:

Han_van_Meegeren_-_De_Emmausgangers_534

Trouwens, nu we toch bezig zijn; komen we ook de twee mannen in geel en blauw in de voorgrond niet in vier- (of vijfvoud) als sjabloon tegen op ‘Het Laatste Avondmaal’?

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in beeldende kunst, geschiedenis en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s