SCHILDERIJ vd MAAND 17/04

Onder de titel ‘Schilderij van de Maand‘ zal BEELDTAALBLOG maandelijks een schilderij in de etalage zetten en daarmee een virtuele galerie samenstellen. Het gaat daarbij om schilderijen die veelal onder de radar van de ‘grote’ kunstgeschiedenis zijn gebleven; minder bekende meesterwerken die de moeite van het bekijken echter meer dan waard zijn.

Sommige schilderijen zijn liefde op het eerste gezicht. Dit overkwam mij een paar jaar terug bij het zien van ‘Zomerweelde’ van Jacobus van Looy (1855 – 1930) in het Rijksmuseum. Het hing daar in de zaal met Breitners, Haagse School, een zelfportret van Vincent van Gogh en nog wat schilders uit het eind 19e en begin 20ste eeuw.

Looy Jacobus van - zomerweelde grootJacobus van Looy (1855 – 1930)
Zomerweelde (1900)
Olieverf op doek (120 x 170 cm)
Rijksmuseum, Amsterdam

We zien een veld met blauwpaarse lupinen dat ongeveer tweederde van het doek vult. Op Wikipedia staat te lezen dat het in ‘impressionistische stijl’ is geschilderd, maar ik meen toch echt de invloed van Van Gogh en ook een vleugje art nouveau te zien. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de dynamische, bijna expressionistische toets en het licht hallucinerende kleurgebruik.
Daarnaast zit er ook een symbolistisch element in, zoals de omgevallen bloempot, rechtsonder.

zomerweelde detail 01

Hierdoor wordt de dominantie van het blauw en paars enigszins doorbroken en misschien dient het ook wel om een link te leggen met de kleuren in de achtergrond, achter de heg.
En kijk een ook eens naar het midden van het veld: alsof er tussen de bloemen een bolletje is geplaatst dat daar ongegeneerd staat licht te geven! Het verleent een wonderbaarlijke sfeer aan het avondlijke tafereel.

zomerweelde detail 04

Grenzend aan het bloemenveld zien we een lange, donkere heg die als het ware een strakke begrenzing vormt tussen enerzijds het mysterieuze kakelblauw van de bloemen en de échte wereld daarachter, waar we huizen, bomen en een ondergaande zon zien en een weg kunnen vermoeden waar hooiwagens als in een processie langzaam en statig voorbijtrekken.

zomerweelde detail 03

Die hooiwagens getuigen van een rijke oogst.
Maar dat is niet alles. Ze zijn niet alleen overvol, maar wat is dat voor een wonderlijke rode gloed die we zien? Is die van de ondergaande zon, van fakkels langs de weg? Feit is dat het warme roodbruin prachtig contrasteert met het kille blauw van het bloemenveld en ons oog als vanzelf naar de verte, de hooiwagens trekt.

De dichter Tom van Deel maakte in 2004 een gedicht bij het schilderij:

Tuin vol violieren, paarsblauwe zee
van bandeloze bloei – hij wou met verf
de wemel van dit ogenblik herhalen
en wist ‘niets is zoo mooi als zien’
en greep zijn kans om vast te houden
wat hevig leefde naar verdwijning,
een roes van kleur in dodendans.
Daarboven, achter de geschoren haag,
door avondzon oranje aangeschenen,
gaan wagens met hooi rustig naar huis.

Wat een prachtig woorden; ‘bandeloze bloei’ & ‘wemel.’
En ze doen recht aan Van Looy, die zich steeds meer als schrijver ging ontpoppen en wiens stijl van schrijven wel omschreven wordt als ‘schilderen met woorden.’

Ik begon met de zin ‘Sommige schilderijen zijn liefde op het eerste gezicht.’
Het voordeel van schilderijen is dat ze niet jaloers zijn en je er – zonder meteen te vervallen tot promiscuïteit – meerdere liefdes tegelijk op na kunt houden. De reden namelijk dat ik deze week aan Jacobus van Looy moest denken, was een tweet met een afbeelding van een ander werk van hem.

Looy Jacobus van - de tuinJacobus van Looy (1855 – 1930)
De tuin (1893)
Olieverf op doek (97 x 137 cm)
Teylers Museum, Haarlem

Misschien komt het door het voorjaar, maar hoe dan ook, het was meteen weer liefde op het eerste gezicht.
Inderdaad: niets is zoo mooi als zien…

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in beeldende kunst, kleur, licht, schilderij vd maand, taal en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s