SCHILDERIJ vd MAAND 17/03

Onder de titel ‘Schilderij van de Maand‘ zal BEELDTAALBLOG maandelijks een schilderij in de etalage zetten en daarmee een virtuele galerie samenstellen. Het gaat daarbij om schilderijen die veelal onder de radar van de ‘grote’ kunstgeschiedenis zijn gebleven; minder bekende meesterwerken die de moeite van het bekijken echter meer dan waard zijn.

Voor maart 2017 heb ik, als opening van de reeks, ‘Portret van Silvana Cenni’ van de Italiaanse schilder Felice Casorati (1883 – 1963) uitgekozen:

felice-casorati-01
Felice Casorati (1883 – 1963)
Portret van Silvana Cenni (1922)
Tempera op doek (205 x 105)
Particuliere collectie

Bovenstaand portret is gemaakt door een schilder die in Nederland vrijwel onbekend is: Felice Casorati. De geportretteerde is Silvana Cenni. Wie Silvana Cenni is, moet ik u schuldig blijven. Over de schilder kon ik gelukkig wel het nodige achterhalen.
Hij heeft, voor zover ik heb kunnen nagaan geen buitensporig groot oeuvre opgebouwd en zijn werk is uitsluitend in Italië te vinden. Hij bracht zijn jeugd door in Milaan en Padua en bleek aanleg te hebben voor zowel muziek als beeldende kunst. Om zijn ouders echter een plezier te doen, voltooide hij een rechtenstudie, om zich vervolgens geheel aan het schilderen te wijden. In zijn beginjaren was hij sterk onder de indruk van het werk van symbolistische schilder en met name de Oostenrijker Gustave Klimt.
Na de Eerste Wereldoorlog verandert zijn werk. Hij legt meer de nadruk op geometrie en zijn werk krijgt een klassieke helderheid. Dit is deels te beschouwen als een verlangen naar orde, na de jaren van oorlog. Inspiratie doet hij op bij schilders uit de Vroege Renaissance, zoals Piero della Francesca en Paolo Uccello. Hij maakt in deze tijd ook regelmatig gebruik van temperaverf. In tegenstelling tot olieverf is tempera snel droog, waardoor de nadruk in het schilderwerk meer komt te liggen op het gebruik van vlakken in plaats van vloeiende overgangen.

We zien dat in het schilderij met de titel ‘Beethoven’ uit 1928, dat opgebouwd is uit strakke, heldere partijen zonder al te veel detail en nuance die het geheel een bijna gebeeldhouwde indruk geven. We zien hier zowel invloeden uit de klassieke renaissanceschilderkunst als de magisch-realistische school. Dat laatste vooral vanwege het spel met vlakken en perspectief en een afstandelijke, licht verontrustende sfeer die van het werk lijkt uit te gaan. Wat is echt? Wat is spiegelbeeld? Wat zit er achter de spiegel?
Een criticus verwoorde het werk van Casoratie in 1925 al als volgt: ‘The volumes have no weight in them, and the colors no body. Everything is fictitious: even the living lack all nervous vitality. The sun seems to be the moon … nothing is fixed or definite’.
Het zijn deze kwaliteiten die het werk van Casorati zo eigen en origineel maken.

 

casorati-beethoven
Felice Casorati (1883 – 1963)
Beethoven (1928)
Tempera op doek

De genoemde kwaliteiten en eigenschappen van Casorati’s werk komen sterk tot uiting in het werk dat ik als schilderij van de maand maart heb gekozen. Het dateert uit 1922 en meet 205 x 105 cm. Dat maakt het beeld levensgroot. Het schilderij toont een symmetrische compositie waarin binnen en buiten met elkaar verbonden zijn. Die symmetrie en de manier waarop Cenni zit, geven het werk een confronterende kwaliteit. Die compositie versterkt het introspectieve karakter.
We voelen ons bijna een indringer, een voyeur. Het lijkt alsof we per ongeluk een kamer zijn binnengelopen waar iemand volledig in zichzelf verzonken zit te mediteren. Het liefst willen we heel zachtjes weer achteruitlopen om haar vooral niet te storen.

Het zonlicht valt van links in het interieur. We zien daar een aanduiding van een venster of deur. In de voorgrond liggen boeken. De kleurstelling is uitermate sober. Nergens knallen de kleuren van het doek. Dat geeft het werk een sterke harmonie. Die eenheid wordt versterkt, doordat het landschap en het gebouw buiten dezelfde tinten heeft, in afgezwakte, gedempte vorm weliswaar, als het interieur.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in beeldende kunst, expressie, kleur, licht, schilderij vd maand, spiegelbeeld en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s