HERMANN, EHRENSTEIN, HERING & KANIZSA

Dit zijn niet de namen van leden van een Duitse heavy metalband. Het is ook niet de bezetting van de viermansbob bij de Olympische Spelen in Sotsji. Wie het dan wel zijn? Ontdekkers van verschillende visuele illusies.

Neem het raster van Hermann bijvoorbeeld: let op hoe er op de kruispunten van de witte banen in de periferie van ons gezichtsveld steeds grijze vlekken ontstaan. Maar ho! Die ‘vlekken’ bestaan helemaal niet, want als je er naar wilt kijken, zijn ze weg.

hermann

Een variant hierop is de Ehrenstein illusie:

ehrenstein

Zelfde verhaal; omgekeerd effect. Aan de uiteinden van de lijnen ontstaan helder witte vlakken. Bij het linkerplaatje lijken het vierkantjes, bij het rechter cirkels. Het gekke is dat deze vlakjes ook nog eens ‘witter dan wit’ lijken.

Dit verschijnsel heeft te maken met het zogenaamde ‘lichtheidscontrast’. In een donkere omgeving lijkt een licht vlak lichter dan in een lichtere omgeving. En dat is precies wat er gebeurt bij de zwarte uiteinden. De omgeving is daar donkerder dan elders (deze verklaring gaat natuurlijk niet op voor het raster van Hermann, maar daar kom ik een andere keer op terug). Verrassend is dat onze ogen (of beter: onze hersenen) er gelijk een illusoire figuur van maken.
Dit effect vinden we ook bij Kanizsa’s driehoek:

kanizsa-illusie

Hierop zijn verschillende varianten ontwikkeld. Neem de onderstaande, waarbij we een kubus kunnen waarnemen. Onnodig te zeggen dat ook deze kubus vooral tussen de oren te lokaliseren valt.

subj-contour

Ten slotte de Hering-illusie.
Kenmerk van iedere visuele illusie is natuurlijk dat we denken dingen te zien die er in werkelijkheid anders uitzien. Anders zou het ook geen illusie zijn. Bij de Hering-illusie zijn dat kromme lijnen die in werkelijkheid recht zijn. Op de één of andere manier beïnvloeden de lijnen die naar één punt aan de horizon gaan het beeld van de vertikale lijnen en ‘buigen’ ze deze naar buiten of naar binnen.

hering

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in visuele illusie, waarneming en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s