ECOLOGISCHE VOETAFDRUK & BNP

Het meetinstrument waarmee we bepalen hoeveel hulpbronnen we in ons dagelijks leven gebruiken noemen we de ecologische voetafdruk. Bij de berekening daarvan is het uitgangspunt dat elke consumptie omgerekend kan worden in een oppervlakte die voor de productie daarvan nodig is. Dat maakt het mogelijk om de milieu-impact van verschillend consumptiegedrag (leefstijlen) of van verschillende bevolkingsgroepen (landen) met elkaar te vergelijken. Aangezien deze maatstaf ook werkt met een limiet aan bruikbare oppervlakte, geeft de voetafdruk ook weer in welke mate de regeneratieve capaciteit van een bepaalde productieve oppervlakte, of van de aarde in haar geheel wordt aangetast.

Die totale biologisch productieve ruimte wordt samengesteld uit de volgende elementen:

  • landbouwgrond (akkerland)
  • grasland (weideland)
  • bossen
  • visgronden
  • bebouwde grond
  • energieverbruik op basis van fossiele brandstoffen (dit wordt omgezet in de productieve oppervlakte die nodig is om de CO2 uitstoot te absorberen).

Daarnaast kennen we het eerlijke aarde-aandeel: als alle bruikbare ruimte op aarde verdeeld wordt over alle mensen en de natuur voldoende ruimte krijgt om zichzelf te herstellen, dan zou elke bewoner gemiddeld recht hebben op ongeveer 1,8 hectare. Dit noemt men ook de beschikbare biocapaciteit per persoon.
Wereldwijd ziet de verdeling van de ecologische voetafdruk er als volgt uit:

voetafdruk-wereld-web

Ecologische voetafdruk is een meetinstrument. Het heeft goede kanten omdat het de impact van consumptie en productie inzichtelijk maakt. Het kent ook de beperkingen die dit soort complexe meetinstrumenten eigen is. Een belangrijk punt van kritiek is dat het heel moeilijk is de milieubelasting voor alle activiteiten en regio’s op een uniforme wijze vast te stellen en te meten. Toch is het een belangrijke indicator voor mondiale duurzaamheid.
En daarbij: een beter model is er vooralsnog niet.

world-06-footprint-gpd

Klik hier voor een vergroting.

We kunnen het verband tussen BNP en ecologische footprint ook per land bekijken. In bovenstaande infographic heb ik dat gedaan. Het zal niet verbazen dat er een bijzonder grote en significant positieve correleatie bestaat tussen BNP/capita en ecologische voetafdruk (r = 0.89).

Het eerlijke aarde-aandeel (fair share ecological footprint) per hoofd is vastgesteld op ongeveer 1,8 ha per inwoner.
Momenteel gebruiken we wereldwijd gemiddeld 3,3 ha per inwoner.
Splitsen we dat uit naar met elkaar samenhangende groepen landen:

  • westerse landen6,23 ha
  • post communistische landen** 3,72 ha
  • islamitische landen*** 3,66 ha
  • rest azië 2,88 ha
  • latijns amerika 2,85
  • afrika 1,49

‘Westerse landen’ betreft West, Noord en Zuid-Europa, Canada en de VS en Australië en Nieuw-Zeeland.
**
‘Post communistische landen’ betreft de landen die voorheen tot de Sovjet Unie behoorden en tot het Oost-Europese blok (incl. voormalig Joegoslavië).
*** ‘Islamitische landen’ gaat om landen in het Midden-Oosten, het Arabisch Schiereiland en Noord-Afrika.

Het gemiddeld BNP per hoofd van de bevolking wereldwijd bedraagt $ 20100,-.
Splitsen we dit weer uit, dan krijgen we:

  • westerse landen $ 46500
  • islamitische landen $ 27700
  • rest azië $ 20100
  • post communistische landen $ 17800
  • latijns amerika $ 14000
  • afrika $ 4200

In Afrika bedraagt het BNP per hoofd in het rijkste land $ 19500,-. Dit is Mauritius, een eiland in de Indische Oceaan met als voornaamste handelsbronnen textiel, suiker en toerisme. Het armste land van Afrika is de Centraal Afrikaanse Republiek met een BNP/capita van $ 600,-. Dit is niet alleen het armste land van Afrika, maar tevens van de wereld.
Binnen de groep islamitische landen zijn de contrasten ook erg groot. Aan de ene kant zijn er de oliestaten op het Arabische schiereiland met in Quatar een BNP/capita van $ 132100,- en aan de andere kant Afghanistan met $ 1900,-

Bronnen:

http://www.footprintnetwork.org/en/index.php/GFN/
https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in ecologie, infographic en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s