NATIONALE IDENTITEIT GEMETEN (2) Culturele dimensies per regio

Ik begon mijn vorige blog over nationale identiteit en de culturele dimensies van Geert Hofstede met de vraag of we van Reykjavik tot Moskou en van Narvik tot Malta gezamenlijke – typisch Europese – waarden delen? In de vergelijking van Nederland met Oostenrijk en Slowakije bleek, dat dit niet per definitie het geval is.
Hoe zit het met landen die in dezelfde regio liggen en daardoor deels een gezamenlijke geschiedenis en achtergrond hebben en vaak ook een verwante taal spreken?

Om dit te onderzoeken heb ik Europa in vijf regio’s opgedeeld :

indeling-regio-2

Als we op Hofstedes dimensies wat statistiek loslaten met behulp van PSPP en deze per regio uitsplitsen, dan zien we duidelijke en betekenisvolle (= significante) verschillen op alle dimensies, behalve op ‘oriëntatie op lange en korte termijn.’

PDI = POWER DISTANCE INDEX
IDV = INDIVUDUALISM VERSUS COLLECTIVISM
MAS = MASCULINITY VERSUS FEMINITY
UAI = UNCERTAINTY AVOIDANCE
LTO = LONG TERM VERSUS SHORT TERM NORMATIVE ORIENTATION
IND = INDULGENCE VERSUS RESTRAINT*

*Voor een verklaring van deze termen zie:
https://beeldtaalblog.wordpress.com/2016/08/19/nationale-identiteit-gemeten-1-culturele-dimensies-van-geert-hofstede/ 

Noord-Europa

culturele-dimensies-blauw

West-Europa

culturele-dimensies-groen

Zuid-Europa

culturele-dimensies-geel

Midden-Europa

culturele-dimensies-rood

Oost-Europa

culturele-dimensies-wit

Kort samengevat:

  • Noord- en West-Europa kennen een kleine machtsafstand; in Oost-Europa is deze juist hoog. Hiërarchie en ongelijkheid zijn in Oost-Europa blijkbaar geaccepteerde verschijnselen, in tegenstelling tot de Scandinavische landen en het westen, waar de nadruk ligt op gelijkheid en verdeling van macht.
  • Op de tweede dimensie ‘individualisme versus collectivisme’ scoren de West-Europese landen hoog. De nadruk ligt op individualisme. In Oost- en Zuid-Europa ligt de nadruk op collectivistische waarden. Met andere woorden: loyaliteit aan de familie en het gezag (denk ook aan de kerk).
  • Een sterke tendens tot masculiniteit zien we vooral in de Midden-en West Europese landen (met uitzondering van Nederland). De Noord-Europese landen scoren juist op feminiteit.
  • De onzekerheidsvermijding is in Oost- en Zuid-Europa hoog. Men duldt minder onorthodox gedrag en hecht aan strenge codes en omgangsvormen om onduidelijke, onzekerheid veroorzakende situaties te vermijden. In Noord- en (in minder mate) West-Europa geldt juist het omgekeerde: hier gaat men makkelijker om met onduidelijke situaties en is de bereid risico’s te nemen aanzienlijk groter.
  • Op de dimensie toegeeflijkheid versus terughoudendheid (of hedonisme versus soberheid), blijken Oost- en Zuid-Europa vooral terughoudend zijn en is West-Europa toegeeflijk (of meer hedonistisch).

Wat kunnen we hier uit concluderen?
De lage score op machtafstand en masculiniteit van de noordelijke landen zou (voor een deel) te herleiden kunnen zijn tot de lange winters, waarin mensen op elkaar zijn aangewezen en harmonie bewaren van essentieel belang is. Dan heb je weinig aan opgewonden mannetjesputters wier wil wet moet zijn. Ook noemt Hofstede het historische gegeven dat de elite in deze landen veelal bestond uit handelaren en zeelieden. Dit betekende dat de mannen vaak lang van huis waren en de vrouwen een grote zelfstandigheid hadden en verantwoordelijk waren voor het bestuur van de dorpen.
Wat wij de fatalistische ‘Slavische ziel’ noemen is een product van eeuwen onderdrukking en willekeur door machthebbers van tsaren tot Stalin (en tegenwoordig Poetin). Ook de invloed van de orthodoxe kerk speelt waarschijnlijk een rol. Van deze kerk zegt men wel dat het, in tegenstelling tot het dynamischere katholicisme en vooral protestantisme een ‘statisch’ karakter heeft, waardoor men eerder een grotere machtsafstand accepteert, gezag makkelijker aanvaardt en vasthoudt aan tradities.
Dit bevordert natuurlijk ook niet de ontwikkeling van individualisme. Daar komt dit nog bij: individualisme gedijt beter in welvarende omstandigheden. De landen in het noorden en westen van Europa zijn aanzienlijk welvarender dan die in Zuuid- en Oost-Europa. Armoede maakt afhankelijk en noopt mensen eerder tot conformisme aan gemeenschap, kerk en familie.
Behalve welvaart in Noord- en West-Europa stimuleert ook het protestantisme en vooral de nadruk die dit legt op de eigen verantwoordelijk voor het zielenheil de neiging tot individualisme.
Het zal duidelijk zijn dat ook toegevendheid (of hedonisme) ook alleen kan bestaan bij de gratie van welvaart. In West- (en Noord-)Europa  is deze aanzienlijk hoger dan in het oosten en zuiden.

Taal en geschiedenis
Iedere indeling is arbitrair. Frankrijk bijvoorbeeld heb ik bij West-Europa ingedeeld, maar er valt ook wat voor te zeggen om het bij de Latijnse wereld te rekenen. Groot-Brittannië hoort qua taal bij het Germaanse taalgebied, net als Noorwegen, Zweden, Oostenrijk en (een deel van) Zwitserland.

taalgebieden-2

Indien we in plaats van regio’s de kaart van Europa indelen in de drie belangrijkste Europese taalgebieden (Romaans, Germaans en Slavisch) vinden we ook interessante (en significante) verschillen op de dimensies machtafstand, individualisme en toegevendheid. In de Germaanse landen is de machtafstand laag, het individualisme en de toegevendheid hoog.
Het omgekeerde zien we in de Romaanse en Slavische gebieden. Dit heeft uiteraard niets te maken met de taal zelf, maar alles met de gedeelde geschiedenis, cultuur en religie van landen waarin eenzelfde taal(familie) gesproken wordt.

Voor wie alles samengevat wil hebben; hieronder een filmpje van 90 seconden:


Bronnen

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in cultuur, infographic, onderzoek, psychologie en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op NATIONALE IDENTITEIT GEMETEN (2) Culturele dimensies per regio

  1. Pingback: NATIONALE IDENTITEIT GEMETEN (4): & ze leefden lang en gelukkig? | BEELDTAAL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s