HET ETC. – PRINCIPE

Albrecht_Dürer_-_Hare,_1502_-_Google_Art_Project
Albrecht Dürer (1471–1528)
Haas (1502)
Gouache en waterverf op papier (25 x 22,5 cm)
Albertina, Wenen

De ‘Haas’ van Albrecht Dürer is een wonderbaarlijk staaltje van verfijnde waarneming en weergave. Je zou het diertje zo op schoot willen nemen. Aaibaarder kan een schilderij nauwelijks zijn. Het lijkt alsof Dürer ieder individueel haartje heeft weergegeven.
Maar dat is natuurlijk niet zo.

Het menselijk oog is, net als een kinderhand, snel gevuld, en neemt genoegen met een beperkte hoeveelheid informatie. Het brein maakt het plaatje aan de hand van een paar aanwijzingen zelf wel af. Het is de toeschouwer die door de ‘macht der gewoonte’ de structuur van penseelstreken automatisch vertaalt in het indruk van een zachte vacht. Eén haartje maakt nog geen hazenvacht; tien ook nog niet. Ik heb de geschilderde haartjes niet geteld, maar tweehonderd? Ik denk dat we dan aardig in de buurt komen. Doe er eventueel nog honderd bij en zie: een vacht.

haas durer detail

De kunsthistoricus Ernst Gombrich noemt dit het ‘etc.–principe’.

We vinden het ook terug in de Fraser-Spiraal die hieronder staat afgebeeld.
Hoewel. Spiraal?
Dat denken we.
Maar in werkelijkheid zijn het cirkels in cirkels. Ons brein maakt aan de hand van een eerste globale impressie het beeldverhaal zelf af en ziet een spiraal waar alleen maar cirkels aanwezig zijn.

FraSpr01

U gelooft het niet? Kijk maar:

fraser spiraal verklaard

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in visuele illusie, waarneming en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op HET ETC. – PRINCIPE

  1. Pingback: DE RINOCEROS VAN DÜRER | BEELDTAAL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s